Milaagu cusaah Gacisu cina raddi Liyo

Milaagu iyyaanam Gino-madqat axawah taniimih sabbatah faxe caddol yanay, kulli num milaagu faxaah Qaago-kee fayxi Ayrook ayro kaak ossah cankah caddoh caalat kaadu tahak baxsa mali excek kaxxa dirab matakka.
Tohuuk ugutak Anu inni caddol kaadu milaagu faxaah geerak Ayyuntiinoh caddol Qafar Ayyuntih mano milaagimtam faxaah sarrak kaadu baaxo-caddo kee inkih yan baad yayse gurral ablem faxah tah kaadu dubuk yoo hinnay,kooy, teetiy, isin inkih liton mabla kinnim fokkaaqah faxxam malim bictah

Taway, mano-milaagu akah cusnam Seehadaytuuy,seehadayti kaadu issi mano milaagah yan uddur baaxol suge sinnim taabukeeh milaagi yambulleem xiqam

Seehadaytuy,too milaagu baaham faxximta kaadu yooy, koo kee tet kinniimih sabbatah Qaraanak nel oobam Qambaale-kal Numtin -amo-caddol ninni manoh milaaguh tikya kak faxximtam Nee

Tah axce waqdi milaagi elle diggoowu xiqa maknay mudak milaagi diifi kak yambullee daaba-fanah sinam yayfukuneenim Miraacisa dagarih Qaaqa’ kinnim kak caba waqdi hinna.

Takkay,ikkal miracsenta faxe sinni numtin amo-caddol milaagam xiqaamih tikya yoo cintaamih sabbataay, yook yi garuh edde nuscubek tayse yaanama.

Taway,yamaate miraaciinuh Aqayyaare-takku xiqtam dubuk milaagi elle diggoowa rakissooy,siirat yagdubeenih dacarsittoh xiinah ummattah mabla-kee mano-milaagaanam kee gersi Qambalsimta abinittey,Qagaaqagitak edde yaabak sugne hinnam bictah

Ni caddol milaagi gorantoh abne gaadul kulli num nek Activistiiy,siyaasa-fokkaaqe yekkeeh A taamah Luddi inkih edde culeenik sittin ankacise way, kee oytitte-maxxatih taqbitte kataasam dubuk hinnay, nanu inkih Sayuk labih Qunxik-kaxxih fiirisaah yakriyem xiqa marak ta Luddal dabuh sitta gadafnek Gorrisna milaagu abinah bahtu-xiqtaah kak Qamballa dagar miyanaay, ta Anu edde Loowima cayla Siyaasa-fokkaaqo kee Ayyuntiinoh Angaarawih Langil dubuk yakke Angoyyak-isinni kee rasi milaaguh gudgudume cayla-fan nee korsaanam Qusba miraaciino elle yaqiyyiren faxentitteh addat yoh osisa

Tah axce uddur kaadu a cayli milaagi yamaatuh abak yemeeteh uxih aba giclo kee Angagoyyitteh mamaxxaga kaltam faxa waqdi hinnaay,

Mango-gaba nek A luddal kah assam Ardil missoowe sinni Doori-gititteey,miracsenti milaaguh kulli luddal elle baxsimak nen caalat kee maknayitte hadle sinnoonumih taqbittey, A cayli ahat asissu xiqte taniimih nummak xaqu radam faxa waqdi hinnam yoh taaxigeenim faxa.

Tanay,takkay,ikkal numtin amoh caddol Qambalti faxe sinniimiy milaagnam duudah milaage sinnino tanim raq maliiy,woo amolladi milaagi soolu xiqam kaadu kulli num issi caddol yagdubem xiqam milaaga uddur kinniimih sabbatah anu innih gacisu affareemih taagah,

Inkih edde nuscubeeh malisneek geera gacsal sitta geyna-gida iyyaanamah ugseeh

Yook aysih edde walalaay,mala inkih nel gacisa!

Advertisements

የተሽመደመዱ ተቋማት በተመሰከረላቸው አመራሮች ነፍስ ይዘራባቸው!

==========================
አብዛኞቹ መንግሥታዊ ተቋማት በደመነፍስ የሚንቀሳቀሱ ናቸው፡፡ በአዋጅ ተቋቁመው ሥልጣንና ኃላፊነታቸው በግልጽ ቢደነገግም፣ ብዙዎቹ በመፈክሮች ከማጌጥ ውጪ እዚህ ግባ የሚባል አፈጻጸም የላቸውም፡፡
በፓርቲ ፖለቲካ መሥፈርት ብቻ ተሹመው የሚመሯቸው ግለሰቦችም በአንድ በኩል ከፍተኛ በሆነ የአቅም ማነስ፣ በሌላ በኩል የተለያዩ ጥቅማ ጥቅሞችን ሲያባርሩ ስለሚውሉ ተቋማቱ ውርጭ እንደመታው የስንዴ ቡቃያ ጠውልገዋል፡፡ ሹመት፣ ዕድገት፣ ዝውውርና የተለያዩ ጥቅማ ጥቅሞች የሚገኙት በትውውቅና በኔትወርክ በመሆኑም፣ አንገታቸውን ደፍተው ሥራቸውን የሚያከናውኑ ንፁኃን እንደ አሮጌ ዕቃ ተጥለዋል፡፡
አንቱ የተባሉ ባለሙያዎችም ጥለዋቸው ጠፍተዋል፡፡ የፓርቲ አባልነትና የቡድን መሳሳብ የበረታባቸው ብዙዎቹ ተቋማት በባለሙያዎች ድርቅ የተመቱ ስለሆኑ፣ እንኳን ለኃላፊነት ለምንም ነገር ብቁ ያልሆኑ ግለሰቦች መጫወቻ ሆነዋል፡፡ በዚህና በመሰል ምክንያቶች የተሽመደመዱ ተቋማት በብቁ አመራሮችና ባለሙያዎች ተደራጅተው በፍጥነት ቅርፃቸውንና ይዘታቸውን ካልለወጡ፣ በነበሩበት መቀጠል የማይችሉበት ደረጃ ላይ ደርሰዋል፡፡ የተቋማቱን አጠቃላይ ገጽታ ለመቀየር ግን የተለመደው አካሄድ አያዋጣም፡፡ ‹ከሰው መርጦ ለሹመት ከእንጨት መርጦ ለታቦት› የሚባለው ዕድሜ ጠገብ አባባል በተግባር ይታይ፡፡ ለብቃት ልዩ ትኩረት ይሰጥ፡፡

ለዓመታት የተበላሹ ተቋማትን ለማፅዳት መሠረታዊ ለውጥ ሲደረግ፣ ለውጡ የተሻለ ነገር ማምጫ እንጂ በብልጦች እንዳይጠለፍ ማድረግ ይገባል፡፡ የዘመናት ችግርን ለማቃለል በሚደረገው ጥረት አሁንም ከፆታ በላይ ለብቃት ትልቅ ትኩረት ያስፈልጋል፡፡
የመንግሥት ተቋማት ትልቁ ችግር እጅና እግራቸውን ተይዘው መሥራት አለመቻላቸው ነው፡፡
ብቃት ያላቸው አመራሮችና ባለሙያዎች ሲገኙ ደግሞ፣ እንዴት ውጤታማ ሆነው መሥራት እንደሚችሉ መፍትሔ ይገኛል፡፡
የሕግ ማዕቀፎች፣ የሥራ አካባቢ ሁኔታ፣ የሰው ኃይል ሥምሪት፣ ግልጽነት፣ ተጠያቂነትና ኃላፊነት ትልቅ ትኩረት ያገኛሉ፡፡ ተቋማቱን በሥርዓት መምራትና ማዘመን የሚቻለው በዚህ መንገድ ነው፡፡
የመንግሥታዊ ተቋማት ተጠናክሮ መውጣት አገርን በሥርዓት ለመምራት፣ የመንግሥት ሥልጣንን በግልጽነትና በተጠያቂነት መንፈስ ለማከናወን፣ የሕግ የበላይነት ለማስፈን፣ የሕዝቡን ጥያቄዎች ደረጃ በደረጃ ለመመለስ፣ ማኅበራዊ ፍትሕ ለማስፈን፣ ፍትሐዊ የሀብት ክፍፍል ለመፍጠር፣ የዜጎችን ሰብዓዊና ዴሞክራሲያዊ መብቶች ለማስከበር፣ ሕገወጥነትን ለማስወገድ፣ ወዘተ ይጠቅማል፡፡ ሕዝብና መንግሥት ተማምነው የአገር ግንባታው መቀጠል የሚችለው የተቋማት የተበላሸ ገጽታ ሲለወጥ ብቻ ነው፡፡

ገጽታቸውን ለመለወጥ ደግሞ በአመራርነት የሚመደቡ ግለሰቦች በሕዝቡ ዘንድ ተቀባይነት ማግኘት ይኖርባቸዋል፡፡ የትምህርት ዝግጅቱና ልምዱ እንዳለ ሆኖ፣ በሥነ ምግባር ጥራታቸው ምርጥ የሆኑ አመራሮችን ከያሉበት ማፈላለግ ተገቢ ነው፡፡
ተሿሚዎች ከሌብነት የፀዱ፣ ካላስፈላጊ ድርጊቶች ራሳቸውን ያቀቡና በራሳቸው የሚተማመኑ ከሆኑ ተቋማቱም ያን መንፈስ ይላበሳሉ፡፡ በአስመሳዮችና በአድርባዮች የሚመሩ ተቋማት ግን ዘቅጠው ይቀራሉ፡

ግለሰቦች ከሕግ በላይ እየሆኑ እንዳሻቸው በሥልጣን ባልገዋል፡፡ ይህ ዓይነቱ አሳዛኝና አሳፋሪ ድርጊት ተቀልብሶ ተቋማቱ ነፃ መውጣት አለባቸው፡፡ ነፃ የሚወጡት ደግሞ ጠንካራ ሰብዕና ባላቸው ብቁ አመራሮችና ባለሙያዎች እንደሆነ መታመን አለበት፡፡

ማንኛውም ሥርዓት ግለሰቦች ወይም ቡድኖች ላይ ሲንጠላጠል ተስፋ አይኖረውም፡፡ ሥርዓት አስተማማኝና ዘለቄታዊ መሆን የሚችለው ተቋማዊ ሲሆን ነው፡፡ ተቋማዊ መሆን ማለት በሕግ ብቻ የሚመራ ሥርዓት ለመፍጠር የሚያገለግሉ ተቋማትን ማደራጀት ነው፡፡ ተቋማቱ መደራጀት ያለባቸው ህዝባቸውን በሚወዱ አመራሮችና ባለሙያዎች ብቻ ሳይሆን፣ በአገልጋይነት መንፈስ የተሰጣቸውን ሥራ በኃላፊነት በሚያከናውኑ ሠራተኞች ጭምር ነው፡፡
ተቋማቱ በዚህ መንገድ ሲደራጁ የመንግሥት ሥራ በግልጽነት፣ በተጠያቂነትና በኃላፊነት ይከናወናል፡፡ ዜጎች መብታቸውን መጠየቅ ብቻ ሳይሆን ግዴታቸውንም ይረዳሉ፡፡ ሌብነትና አጭበርባሪነት አስነዋሪ ይሆናሉ፡፡ ለዚህም ሕግ አውጪው፣ አስፈጻሚውና ተርጓሚው እርስ በርስ እየተናበቡና ቁጥጥር እያደረጉ ኃላፊነታቸውን መወጣት አለባቸው፡፡ ተቋማት በጠንካራና በብቁ አመራሮች ሳይደራጁ ስለዴሞክራሲያዊ ሥርዓት ግንባታ መነጋገር አይቻልም፡፡ አገር ከምንም ነገር በላይ በመሆኗ ለተቋማት ግንባታ ትኩረት ይሰጥ፡፡ የተሽመደመዱ ተቋማት በተመሰከረላቸው አመራሮች ነፍስ ይዘራባቸው!

QADParti Niyattam Qedbo-milaagu inna Asasak yan milaaguuy? By (Nasri waareh Macammada)

Qafar Agatih rakaakay miraacissa Siyaasa^massoyna der uddurih giclo kee Adda kee Addah kookaxaw kee Agat siyaasah migdi koraay,Qafar Qunxaaneytih xongoloolak ugutak milaagu hirigtuh massowtem kee Naharsi kudok 24 Qembisak gexissu wayta Amolladi koboxul milaaguh faxxiima miraaciinu yayfukuneenim abeloonumut uddurrutan way yemeeteenim Noobbem tamixxigeh

Toh tonnal anuk Away Qafar rakaakayal siyaasah caalat kee kulli langil Ayyuntal xongolo qidda taqbitte raqtuh takkem faxximtam Anni milaaguuy,iyyaanam cubbi faxxa tiya

1.Qedbo-Milaagu (maintenance cosmetic change )

Qedbo milaagu kak iyyaanam doolat kee massoyna luk sugteh tan mabla kee fooca korse kalah dagoo timixxige caagidal milaagu abak sugeh yan uma caalatih sarrimaaneh gita fakaanamih gibbatu kinni.

Ceelalloh ”inki Qariy,raduh Qeegit sugey inki xabanah soolak sugek Qeegeh yan xaban massoyse kalah elle suge Qeegil elle Kalam kaal duugak diglo-bohoy Ankuse kalah dubuh Bisu kaak milaagaanama iyyaanama”

Doolat tah abtam kaadu luk sugen caalatak korsitaanamal baguuk Aamine-kalah yemeexege marih Aytikumay waytimteh sugte elle geyoonuh abaanam bictah

2.Asasak yan milaagu akak iyyaanam kaadu doolat luk sugeh yan baxaabaxsa le taqbitteetak korsituuy, Ayyuntak mano-milaaguh Numma kee Ayyunti gabah Aglel miracsenta dubuk hinnay Mablaay, xisne kee caalat korsa abak ummattak Numma milaagi (transformational change ) abaanama ta milaagi yamaatuh Ayyunti edde yangaleeh Qadaalat kee kulli marih mabla elle arcibisan gital taqbittek korsitaanamak afal taqbittek asasal sitta geyaanam faxximtaah,

Tah dubuk hinnay, massoynah caddol gitak hodde siyaasa-mabla kee Aamantittek (political ellusion/delusion ) buxuxuuk bayisak

Numma siyaasah gexsit kee mablay makoo kee sarri sinni (political reality ) fan korsitaanam faxximtaah,

Ta milaagi digga luk yakkuh doolat kee massoynak mabla dubuk hinnay, doolat abnisa kee mihratleela milaagu Quuktuh faxxiima saysalo milaagu (structural change) abak umaadoobaay atlaake kee marde-gaaboyso-raceyna tekke Ayfaafay aroocay Ayyunti Aamanti aalle sinnik weelo kee abbinoosiyya dudda massoosak Ayyunti kibal elle le Ayfaafay raceynaani abaanam faxximta

Tah akke kalah milaagi miraciinok Fooca milaaganam dubuk tekkek siyaasa-nafqi maliiy, Ayyunti manoh milaaguh xiqam lem yot macelta

Isin liton mabla edde osissaanam essera?

የድርጅት ውስጣዊ ዴሞክራሲ የጥቅም ጉዳይ አይደለም፤ የህልውና ጉዳይ ነው፡፡

የፓርቲ መሪዎች ሲወዛገቡ ማየት የተለመደና የሆነ የሌላ ነገር ምልክትም ነው፡፡ የአመራር ብቃትን የሚፈትኑና ከፍተኛ የሐሳብ ልዩነት ሊፈጥሩ የሚችሉ ከባድ ሁኔታዎችና ጉዳዮች የፖለቲካ ድርጅቶችን ቢያጋጥማቸው አዲስ ነገር አይደለም፡፡ ዛሬም ወደፊትም ያጋጥማል፡፡ የፓርቲ አመራር አጥፊ ውሳኔና አካሄድ ሊይዝ የሚችልበት ጊዜ ይኖራል፡፡ እንዲህ ያለ ሁኔታም ያጋጥማል፡፡

በዴሞክራሲያዊ መንግሥት ላይ ፀረ ዴሞክራት ሾልኮ ቢወጣ ወይም የተመረጠ የመስተዳድር ቡድን ዴሞክራሲን የሚቃረን አካሄድ ቢያሳይ፣ ሌላ መንግሥታዊ ሥርዓት ወደ መፍጠር መሄድ ሳያስፈልግ በዚያው ሥርዓት ውስጥ ማስተካከል እንደሚኖር ሁሉ ፓርቲም ዴሞክራሲያዊ ሕይወት እስካለው ድረስ አምባገነን ልሁን ባይነትና የሐሳብ ልዩነት በመጣ ቁጥር የግልበጣ ሴራ ማዘጋጀት፣ ወይም አንጃ ሠርቶ መነጠል ግድ መሆን ያለበት ነገር አይደለም፡፡ ባለው ዴሞክራሲያዊ አሠራር አመራር ይስተካከላል፡፡ አለመግባባት ይወገዳል፡፡ የሐሳብ ልዩነት እየተፋተገና እየተረታታ ይቀራረባል፡፡ ዴሞክራሲያዊ የውስጥ ሕይወትና የሐሳብ ነፃነት የሌለበት ፓርቲ የቱንም ያህል ትክክል አቋም ቢይዝ ሄዶ ሄዶ ማርጀቱና መምከኑ አይቀርም፡፡

በለውጥ ውስጥ ለመኖር የሚፈልግ ፓርቲ ውስጠ ዴሞክራሲውን ማጎልበትና መኖር አለበት፡፡

የውስጥ ዴሞክራሲን የማጎልበት ጉዳይ ደግሞ የውስጥ ችግሮችን ከማመን ይጀመራል።
የድርጅት ውስጣዊ ዴሞክራሲ የጥቅም ጉዳይ አይደለም፤ የህልውና ጉዳይ ነው፡፡ የአንድ ድርጅት የውስጥ ዴሞክራሲያዊ ባህል ጠንካራ ከሆነ
የጋራ አመራርን ያሰፍናል፡፡ የጋራ አመራር ባልፈዘዘበት ድርጅት ውስጥ የግለሰብ አድራጊ ፈጣሪነት መንገድ ይጠበዋል፡፡ የድርጅት አመራር ከላይ በተቀመጡ ጥቂት ሰዎች እንዳይጠለፍ ወይም በእነሱ አስተዋይነት ላይ ብቻ እንዳይወሰን የውስጥ ዴሞክራሲያዊ መድረኮች ወሳኝ ናቸው፡፡
የማያቋርጥ ሐሳብ የመስጠትና የመቀበል ሒደት ይኖራል፡፡ ሁሉንም ያሳተፈ ተከራክሮ ማሳመን የቻለ ሐሳብ፣ ግንዛቤና ሥልት ይመራል፡፡ ይህ አሠራር ድርጅትን ለመምራት ብቃት አለኝ የሚል ሁሉ ወንበር በመያዝ ላይ እንዳይተናነቅ ይረዳል፡፡
የድርጅት ውስጠ ዴሞክራሲ አለመግባባት የሚፈታበት የዳኝነት መድረክም ነው፡፡

የመረጃና የነባራዊ ግንዛቤዎች ድርቅ እንዳይኖርበት በሚያስችል ሁኔታ ውስጥ ራሱን ማስገባት ግዴታው ነው፡፡ ዘላለም ስላለፈው መፎከር፣በተፈፀመው ትንሽ ነገር መኩራራትና እራስን እንደ ነፃ አውጭ የማየት ጉዳይ የግንዛቤ ድርቅ ነው። ያለንበትን ዘመን ካለመረዳት የሚመነጭ የግጥርነት አስተሳሰብም ጭምር ነው።

የመተዳደሪያ ደንቡ፣ የሥልጣን አካላት የእርስ በርስ ግንኙነት ምንነት የሚፈተሸውና ‹‹ተመርቆ የሚከፈተው›› እንዲህ እንዳሁኑ ችግር ሲያጋጥምና መተማመን ሲናጋ መሆን የለበትም፡፡ የፓርቲው መሪዎች የፓርቲው የሥልጣን አካላትና ተቋማት በሙሉ በምርጫ የሚቋቋሙ ተጠያቂነታቸውም ለመራጫቸው የሆነ፣ የሚወርዱም የሚወጡትም በምርጫ ስለመሆኑ ከሚደነግግ ሕገ ደንብ ውጪ መሆን መጀመርያ የዴሞክራት ወግ አይደለም፡፡ በዚህ ላይ የሚጣላ ፓርቲ ራሱን ፓርቲ ባይል ይመረጣል፡፡

ለፍቼ ያደራጀሁትና ያጠናቀርኩት ፓርቲዬ እያሉ ድርጅትን እንደገዛ ንብረት ማሰብ፣ የፓርቲንም ሆነ ሌላ ታሳቢ ሥልጣንን የልፋት ድርሻ፣ የውርስ ሀብት አድርጎ መቁጠር ችግር በፓርቲው ውስጥ ያለ የፓርቲና የህዝብ ጠንቅ ነው፡፡ ቀውጢና ፈታኝ ሰዓት ሲመጣ መካካድ፣ አንድ ላይ ያቦኩትን በሌላው ላይ ማላከክ፣ ወደ ሌላ መገልበጥ፣ ወደ ላይ መሳብ ወዘተ ከውስጥ ዴሞክራሲ ችግር የመነጨ ነው።

የውስጥ ችግር ሳይፈታ መሪ ድርጅት መሆን የፓርቲውን መተዳደሪያ ደንብ እየጣሱ የፓርቲ መሪ ለመሆን መንፈራገጥ፣ የራስን እኩይ አላማ ለመተግበር ስባል ብቻ ብዙ የድጋፍ ድምፆችን በመሰብሰብ አብላጫ ድምጽን ሽፋን በማድረግ ከህግና መተዳደሪያ ደንብ ውጭ በሆነ መንገድ መጓዝ አደገኛ ነው። ስልጣንና ጥቅም በብቃት ሳይሆን በችሮታ የሚሆንበት ግዜ አድርባይና በራሱ የማይተማመኑ የስልጣን ጥመኞች ህግን ጥሰው ግለሰቦችን ይመርጣሉ። ለድርጅቱ ህልውና የቆሙ የፅናት ተምሳሌቶች ደግሞ ያለአግባብ መስዋዕት ይሆናሉ።

አልቀበልም በል ወድቀህ አትወድቅም !!!!!

by Milaagi Qande

©አብዴፓን ከውስጥ መስበር by milaagi Qande

ባለፈው ፅሁፌ የአፋር ብሐራዊ ዴሞክራሲያዊ ፓርት አሁን ካለበት
የውስጥ ችግር ለመላቀቅና በሀገሪቱ የተጀመረውን ለውጥ በራሱ
መዋቅር ተግብሮና የውስጥ ድርጅት ችግሮችን ቀርፎ በአድስ መንፈስ
የመሪነት ሚናውን እንድወጣ ለማድረግ መወሰድ ያለበት ዕርምጃ
ምን ይሁን የሚል ጥያቄ በጽሁፌ መጨረሻ ላይ አስፍረ ነበር።

ይህንንም መነሻ በማድረግ የተለየዩ ሰዎች በውስጥ መስመር ሀሳባቸውን
ልኮኛል። እኔም የእነሱን ሀሳብና ምልከታዎችን መሠረት አድረጌ የድርጅቱን
ችግር ለመቅረፍ መፍትሔ ይሆናል ብዬ ያሰብኩትን እንደሚከተለው አቅርቤያለሁ።

ከብዙዎቹ አስተያየት ሰጪዎች እንደተረዳሁት የድርጅቱ ችግር ምንጩ ከውስጥ
ዴሞክራሲ ችግር ጋር የተያያዘ ነው።
ድርጅቱ የጠራ የፖለቲካ ፕሮግራም መተዳደሪያ ደንብ ያለው መሆኑ ብቻ ሳይሆን
የውስጥ ችግሮችን በድርጅቱ ባህል የመፈተሽና የመፍታት ልምድም እንደነበረው በግዜ
ሂደት ግን የውስጥ ትግል እየደከመ በማምጣቱ በድርጅቱ ውስጥ የኪራይ ሰብሳቢነት ኢኮኖሚክ
አመለካከት የበላይነትን እየተቀዳጀ የነበረው የልማታዊ ዴሞክራሲ አስተሳሰብ እየደበዘዘ በመምጣቱ
ምክንያት በህገ ደንቡ መሠረት ለድርጅቱ ህልውና የሚታገሉ ሰዎች እንደጥላት የመሰየም በማዕከላዊ
ኮሚቴ ውስጥ የውስጥ ትግል ባለመኖሩ ምክንያት የሚወሰኑ ውሳኔዎች በቡድን ስሜትና በግል ፊላጎቶች
የሚወስኑ የውስኖች የስልጣን ዕድሜ የማራዘም እንጂ የድርጅቱን ህልውና ከግምት የለስገቡ አልፎ አልፎም
የድርጅቱን ህገ ደንብ በመጣስ በኃይል የሚወሰዱ ሆኗል።

በተለይ ደግሞ ከ6ኛው ድርጅታዊ ጉባኤ በኃላ የድርጅት ባህልና አሠራር እየጠፋ የግለሰብና የቡድን
አምልኮዎች መመራት በመጀመሩ ለድርጅቱ ህልውና ለሚታገሉ አመራር አባላት ተስፋ አስቆራጭ
ሁኔታ ተፈጥሮ ፣ በግላዊ መንገድ የሚወስኑ ውሳኔዎችን መተግበር አማራጭ አድርጎ፣ ወደ ታች ያሉ አባለትን
ድምፅ በተለያዩ መንገዶች በማፈን ቀይ መስመር ውስጥ በመግባቱ ዛሬ ላለበት ችግር ተደርጓል።
ወደ ዋናው ሪዕሰ ጉዳይ ስገባ
ለድርጅቱ ችግር መፍትሔው አሁንም መጀመሪያ የውስጥ ዴሞክራሲ

ችግሮችን ቀርፎ በነፃነትና በዴሞክራሲያዊ ባህል ለአባላቱ በሩን
ከፍቶ ለውስጥ ችግር መፍትሔ በውስጥ ትግል መፈለግ ብቻ ነው። በማዕከላዊ
ኮሚቴ ደረጃ ውዝግብ የፈጠሩ አጀንዳዎችን እንደሁም ድርጅቱን ለመታደግ መደረግ
ያለበትን በተመለከተ ወደ ታች ወርዶ በግልጽ መድረክ ከአባላት ጋር መምከር ከላይ እስከ
ታች የአባላት የውስጥ ዴሞክራሲ ችግሮችን በመቅረፍ በነፃነትና በድርጅቱ ባህል ከቡድን
ስሜት ነፃ በሆነ መንገድ በድርጅቱ ህገ ደንብና ፕሮግራምን መሠረት ያደረገ መሪህን የተከተለ
የውስጥ አብዮት በሰፊው በመካሄድ በሀሳብ ልዕልና የሚያምን ከግል ፍላጎት ይልቅ ለመስመሩ
ቀጣይነት የሚጨነቅ የድርጅት አባለትን መፍጠር ያስፈልጋል።
አባሉ አፍኖ የያዘውን ችግር በግልጽ እንድያወጣ በማድረግ ለድርጅቱ ህልውና
አስፈላጊ የሁኑትን መለየት በድርጅቱ ውስጥ ያለውን አፈና መገርሰስ ቅድሚያ
ሊሰጠው ይገባል። ይህ ተግባራዊ እንደሆን ማንኛውም አባል ባለበት ደረጃ
የሚያጋጥሙትን ማናቸውም ችግሮች ተቋቋሞ መስዋዕትነት መክፈል አለበት።
ይህ ከሆነ ደግሞ በጥቅምና በዝምድና የተሳሰሩ ዛሬ ድርጅቱን አደጋ ውስጥ የከተቱ
ግለሰቦች አመለካከት ይሸነፋል ድርጅቱ የለውጥ መንገድን መርጦ በአብዮታዊ ኃይል
አመለካከት ይመራል።

ይህ እንድሆን ደጎሞ ልክ እንደ ኢህአዴግ ድርጅቱን ከውስጥ በመስበር ህይወት
እንድዘራበት በማድረግ የሚፈራ ግለሰብ ወይም ቡድን ሳይሆን የሚፈራ የድርጅት
ህገ ደንብና አባል መፍጠር ያስፈልጋል።
በታችኛው መዋቅር የድርጅቱን ስልጣን የያዙ አመራሮች በዕውቀት በክህሎትና በፖለቲካ አቅማቸው
ዝቅተኛ ደረጃ ለይ የሚገኙ በመሆናቸው ድርጅቱ ይህንን ሁኔታ በማየት መካከለኛ አመራሩ መስፈርቶችን
መሠረት ባደረገ መንገድ በብቃት ተመድቦ በተለያዩ የውስጥ ችግር የተዘፈቀውን የታችኛውን መዋቅር
ካለበት ችግር መላቀቅ የሚችል የአመራር ቁመና መፍጠር በታችኛው መዋቅር አባሉን መታገል እንድችል
ማድረግ ያስፈልጋል።
በዚህም የአባላት የመልካም አስተዳደር ጥያቄ ተፈቶ አባሉ በነፃነት ለድርጅቱ ህልውና በአንድ ስሜት
መታገል ይችላል ድርጅቱም መላው አባል በአንድነት ዴሞክራሲያዊና ህገ ደንብና ፕሮግራምን መሪህ በማድረግ
ለድርጅቱ መስመር ዘላቂነት መታገል ስጀምርና የውስጥ ዴሞክራሲ ሰፍቶ የአባላት የመልካም አስተዳደር ጥያቄ
በሙሉ ምላሽ ስያገኝ ከላይ እስከ ታች በኔትወርክ ተሳስሮ ለግል ጥቅማቸው ስባል የድርጅቱን ህልውና አደጋ ውስጥ
እየከተቱ ያሉ አመራር (አባለት ) ተዋርደው ከትግሉ ሜዳ ይርቃሉ የዛሬ እዮልኝ ባይነት ወደ መደበቅ ያምራቸዋል።
አባሉ በዚህ መንገድ ከተገለ ደግሞ ጠንካራና የለውጥ ኃይል በአቅሙ በትግሉ ለትክክለኛ ቦታ የማይበቃበት ምክንያት የለም ይህ ከሆነ ደግሞ ድርጅቱ መዋቅር ከመሠረቱ የማይለወጥባት ምክንያት አይኖርም።
መላው አባለት በነፃነት በየአሉበት ደረጃ ለድርጅቱ ስኬት ቀን ከለት ሥሰሩ ፓርቲው በሁሉም ዘርፍ የላቀ ውጤት
ያስመዘግባል። ይህ የሚሆነው ደግሞ የአባላት የውስጥ ዴሞክራሲ ጥያቄዎች በቂ ምላሽ አግኝቶ ድርጅቱ መሠረታዊ ለውጥ መካሄድ ስችል ነው። ይህ ተግባራዊ የሚሆነው ደግሞ በአባላት ቁርጠኛ ትግል በመሆኑ አባሉ ፈተነዎችን ተገፍቶ
የድርጅቱን ህልውና ለማስቀጠል ማንንም ሳይጠብቅ መታገል ያለበት ግዜ አሁን ነው።
በጋራ የመሠረትነው ፣የ5 አባቶቻችን አደራ የተሸከመው የሁላችን ድርጅት የሆነው አብዴፓ በውስን ራስወዳድ
ግለሰቦች ከመናዱ በፊት እኛው ከውስጥ ሰብረን በተሻለ ሀሳብና መስመር ተድሶ እንድወጣ ማድረግ የሁላችንም
ግዴታ ነው።
አመሠግናለሁ

የአብዴፓ የውስጥ ትግል ከየት ወዴት?

የአፋር ብሄራዊ ዴሞክራሲያዊ ፓርት (አብዴፓ) የዛሬ 19 አመት ከ1983 ዓ.ም በፊት በአፋር በትጥቅ ትግል ስሳተፉ የነበሩ አምስት የአፋር የፖለቲካ ድርጅቶች ያደረጉትን ታሪካዊ ውሳኔን ተከትሎ የተመሠረተ የአፋር ብሄራዊ ክልላዊ መንግሥትን የሚያስተዳድር መሪ የፖለቲካ ድርጅት ነው።
ምንም እንኳ ከድርጅቱ አመሠራረት ጀርባ የነበሩ ስውር እጆች እና የተወሠኑ አመራሮች የተልዕኮ አጀንዳ ጋር ተያይዞ ከድርጅቱ ምሥረታ በኃላ ብዙ አባለት የድርጅቱን የምሥረታ ታሪክ በአዎንታዊ መንገድ ያለመረዳት አዝማሚያዎች ብኖሩም በአጭሩ የድርጅቱ የምሥረታ ታሪክ ይህን ይመስላል።

ድርጅቱ ክልሉን በመሪነት መስተዳድር ከጀመረበት ግዜ አንስቶ ባለፉት 19 አመታት እየወደቀ እየተነሳም ቢሆን የአስተዳደር መዋቅሮችን ከመዘርጋት፣የትምህርትና ስልጠና ፣የጤና አጠባበቅ እንደሁም ሌሎች አገራዊ ፖሊሲዎችን ከክልሉ ነበራዊ ሁኔታዎች ጋር ለመተግበር ብዙ ጥረቶች ተደርጓል ማለት ይቻላል።

በዚህም በተለያዩ ዘርፎች በተደረጉ ጥረቶች አበራታች ለውጦች ተመዝግቧል ። በተለይ በማህበራዊ ልማት ዘርፍ (ጤና፣ መጠጥ፣ ውሀ፣ ትምህርት ) ሴክተሮች አሁንም የጥራት ችግር ጥያቄ የሚነሳበት ቢሆንም ከአቅርቦትና ሽፋን አንፃር የማይናቁ ሥራዎች ተሠርቷል። በዚህም የማህበረሰቡ ግንዛቤ ከግዜ ወደ ግዜ እያደገ የተማረ ትውልድ እየተፈጠረ የሀገሪቱ የፖለቲካ ሚዛን እየተለወጠ በመሆኑ እና የህዝብ ፍላጎት በዛው ልክ እየጨመረ በመምጣቱ ጠያቂ ትውልድ እየተፈጠረ በየ አከባቢው የልማት የመልካም አስተዳደር እና የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታ ጥያቄዎች እየተበራከቱ መምጣታቸውን እንደ አንድ ጥሩ ጅማሮ ማየት የሚቻል ይመስለኛል።

ታዲያ ድርጅቱ ጠያቂና ምክንያታዊ ማህበረሰብ መፍጠር ስችል የማህበረሰቡን የተለያዩ ጥያቄዎች ለመመለስ የሚያቅተው በውስጡ ምን አይነት ችግር ቢኖር ነው? የሚል ጥያቄ ልነሳ ይችላል።

አንድ የፖለቲካ ድርጅት ከማህበረሰቡ የግንዛቤ ዕድገት ፣ ከዓለም አቀፋዊና አገራዊ የፖለቲካ ሚዛን ሽግግሮች እንደሁም በህዝብ ዘንድ ከግዜ ወደ ግዜ እየተበራከተ የሚመጣውን የልማትና የዴሞክራሲ ጥያቄዎችን በአግባቡ ለመመለስ እንደሁም የራሱን ህልውና በዘለቄታዊነት ለማስከተል ተራማጅ አስተሳሰቦችን በውስጡ እንድፃርስ በማድረግ በየጊዜው በሚያካሂደው ግምገማዎች የኃላውን ብቻ ሳይሆን የወደፊቱን የፖለቲካ ለውጥን ተሳቢ ያደረገ ግምታዊና ተጨባጭ ትንተና የሚያስቀምጥ በተጨባጭም በየግዜው የሚከሰቱ የፖለቲካ ለውጥን በብቃት መምራት የሚችል እስትራቴጂና ማስፈፀም የሚችል የአመራር ሥምሪት ለማድረግ ማዘጋጀት ለፓርቲው ህልውና ወሳኝ ከመሆኑም በተጨማሪ በየግዜው ከህብረተሰቡ ሁለንተናዊ ዕድገት ጋር የሚመጣጠን አመራር ከመስጠት ባለፈ በየግዜው ተመራጭ ድርጅት መሆን ያስችላል ማለት ነው።

አንድ ድርጅት ይህንን ተግባራዊ ለማድረግና ተራማጅ የሆነ ልማታዊ መስመር ዘላቂ ማድረግ የሚችለው ደግሞ በራሱ በድርጅቱ ውስጥ የዴሞክራሲ ባህል አድጎ፣ የተጠናከረና ግልጽና አሳታፊ ከወገንተኝነት የፀዳ የሀሳብ ክርክር ስኖር ከምንም በላይ የፓርቲውን ህገ ደንብን መሠረት በማድረግ ከላይ እስከ ታች በአባልነት መንፈስ በእኩልነት የሚያሳትፍ የሂስና ግለሂስ እንዲሁም የአጠቃላይ ድርጅት መዋቅር የኃላ እና የወደፊት የሁኔታዎች ትንተናና ግምገማ ማድረግ ከቻለ በየጊዜው ራሱን እያደሰ ከወቅቱ ጋር የተጣጣመ የፖለቲካ መስመርና የመስመሩን ዘለቄታዊነት ማረጋገጥ የሚችል በአመለካከት፣በክህሎትና በዕውቀት የበሰለ አመራር መሠማራት ስችል ነው።

የአብዴፓ ችግር ደግሞ በቀጥታ ከዚህ ጋር የሚያያዝ ነው። በድርጅቱ ውስጥ የዴሞክራሲ ባህል ማጥፋት ፣የሀሰብ ትግል አለመኖር አሁን ለሚታዩ ችግሮች ምክንያት ሆኗል።
በተለይ ከ6ኛው ድርጅታዊ ጉባኤ በኃላ ድርጅታዊ ባህል እየጠፋ፣በማዕከላዊ ኮሚቴ ደረጃ እራሱ የሀሳብ ትግል ጠፍቶ የቡድን ፍላጎትን የማራመድ ችግሮችን ተከትሎ ህገ ደንብን ያልተከሉ ድርጊቶች በማስፋፋተቸውና የውስጥ ትግል በማጥፈቱ ምክንያት በአባላትም ዘንድ የአድርባይነትና ያለ ምክንያት የመደገፍ እንዲሁም በሌለው አባል ዘንድ ደግሞ የትግል ወኔ በማጣት ወዳልተፈለገና ከድርጅቱ ባህል ውጭ የሆነ አካሄዶች መምረጣቸውን ማየት ይቻላል ።
ለአብነትም ዛሬ በሶሻል ሚዲያና በሌላ መንገድ ድርጅቱን እየታገሉ በአደባባይም ተቋውሞ እየገለጹ ያሉት የድርጅቱ አባላት ናቸዉ። ወደዚህ የጋበዛቸው ደግሞ በድርጅቱ ውስጥ የጠፋው ድርጅታዊ ባህልና በአንጃ የሚወሰኑ ውሳኔዎች፣እንደሁም በድርጅቱ መዋቅር ውስጥ ያለው የመልካም አስተዳደር እጦት ነው ።
የድርጅቱ የበላይ ስልጣን የጨበጠውና በጠቅላላ ጉባኤው ተመርጦ የአጠቃላይ አባላትን ውክልና የያዘው ማዕከላዊ ኮሚቴ ደግሞ ለተፈጠሩ ችግሮች መፍትሔ መስጠት ቀርቶ በውስጡ የሀሳብ ትግል አይታይም። በተወሠኑ አካላት ፍላጎት የሚወስኑ ውሳኔዎች በውዴታ ግዴታ ከማድረስ ይልቅ ብየምኑበትም ራሱ መጋፈጥ አልቻሉም። የኃይል ሚዛኑን የተቆጣጠረው አካል ደግሞ በየደረጃው በኔትወርክና የጥቅም ትስስር ፈጥሮ የግል አጀንዳዎችን በኃይል በማስፈፀም ለሚነሱ ጥያቄዎች እንደ ቀድመው አላግባብ ስያሜ የመስጠትና የተፈጠሩትን ችግሮች ለመቅረፍ ቀርቶ ችግሩን ላለመቀበል ቀይ መስመሩን መከተል ተያይዞታል። አድርባይነት ህገ ደንብን ያለማክበር ችግሮች እየተባባሱ ነው።
ለዚህ እንደምሳሌ ለመንሳት ያክል ከብዙ ወራት በፊት አንድ የማዕከላዊ ኮሚቴ አባል ከማዕከላዊ ኮሚቴ ውሳኔ ውጭ ህግን ባልተከተለ መንገድ በግለሰብ በተሰጣ ትዕዛዝ ለእስር ተደርጎ እንደነበርና አንድ ማዕከላዊ ኮሚቴ አባል ክብር ብቻ ሳይሆን ግለሰቡን በጉባኤው የወከሉትን ከ170 ሺህ በላይ አባላትን ክብር የሚነካ ከድርጅታዊ በህል ያፈነገጠ የአንጃ ውሳኔ እንዲሁም ለአባለቸው መብት በጨበጡት ስልጣን ተጠቅመው አንጃውን ያልተገፈጡ ፣በአደርባይነትና የግለሰቦችን ፍላጎት ላለመንካት በጉባኤው የተሰጣቸውን ኃላፊነትን የዘነጉና ዝምታን የመረጡ የማዕከላዊ ኮሚቴ አባለትን ማየት ይቻላል።
ስለዚህ ድርጅቱ አሁን ላለበት ችግር በሙሉ መነሻ የሆነው የውስጥ ትግል ሜዳ ማጥበብ፣የአባላት የትግል ወኔ ማጣት፣ይህንንም ተከትሎ የውስጥ ዴሞክራሲ ጠፍቶ ተራማጅ የልማታዊ መስመር ደብዝዞ በተቃራኒው የኪራይ ሰብሳቢነት አመለካከት የበላይነትን በመቀዳጀቱ ድርጅቱ አሁን ላለበት ችግር ተገልጧል።
ከዚህ ችግር ሰይለቀቅ ደግሞ የሀገሪቱ የፖለቲካ ሂደት በመጠኑም ቢሆን እየተለወጠ ነው። የህዝባችን ግንዛቤ እያደገ በመምጣቱ ህዝቡ ከአመራሩ ቀድሞ ሁኔታውን መረዳት ጀምሯል። ጥያቄዎችን ይዞ በአደባባይ መግለፅ እየተለመደ መቷል። በውስጡ ጤንነት የጎደለው መሪ ድርጅት ደግሞ ለጥያቄዎቹ ቅድሚያ ስም መስጠቱንና ለችግሮቹ የጋራ ኃላፊነት ያለመውሰድን ተያይዞታል። በታችኛው መዋቅር ያለው አመራር ጥያቄዎችን በኃይል ማፈን ይሞክራል።ይህ አካሄድ ደግሞ በጣም አሳሳቢ ነው።
ታዲያ ድርጅቱ ከዚህ ችግር ተላቆ አሁን በሀገር አቀፍ ደረጃ የተጀመረውን የለውጥ ሂደት በራሱ ውስጥ ተግብሮ ከለውጡ ጋር ራሱን አጣምሮ ተራማጅ የሆነ አስተሳሰብንና አስተሳሰቡን መሸከም የሚችል አመራር ፈጥሮ እራሱን በጥልቀት በማደስ፣ የልማታዊ መሥመሩን ቀጣይነት ለመረጋጋት መወሠድ ያለበት ዕርምጃ ምንድነው ?? ሀሳባችሁን አካፍሉን

Massoynah Qumri raagisaanam Faxeemik daga raqta

Qafar Agatih Dimokraasih parti (QADPa) Qafar Agatih rakaakayih doolat miraacissah tan siyaasa massoyna kinnim tamixxige tiya kinni

A massoyna soltem kee Aham fanah Annakassuk ugutak Abteh tan taamoomi Qunxa intit yableenim hinna’ takkay ikkal soltem kee akke fanah yan uddurut guftam faxxiimak ten caddo guftee magufo iyyeenik mangoomuuy agdube sinni tanim raq mali.

Naharaak inki siyaasa massoyna akah solteh tan Qalaama dudda luk Arac xagissuh safa le siiratay issi adda elle saffossaah kusaaqissa taalleemi

Ta kusaq siirat numtin Amo-fayxi kee gersi caagid hinnay, safa le ximokraasil massoyna kah solte Qalaama arac xagissuuy, issi sarrimaane diggossuh cakki gitay kulli Adoytih mabla tamqu taamu oggol elle geyta gital takkem faxximta. Tah tekkek massoynak adda ximokraasi baarimtaah Adoytit isinnil aamanuk Massoyna kah solte radmoomah abnissoh yangicille

Toysa inki massoyna miraacissa ummattah culteh tan xagana Abnissu xiqtaah kulli uddur kusaaqal udduruh faxxiima miraaciinuuy, mabla kee xisne(structure )missossam xiqta

Hinnammay massoynah addal ximokraasi diggowteeh kusaaqitte yemeexege marih diiriyyo sabab abak tekkeeh massoyna kah solte Qalaama hinnay numtin amo-fayxih amo addah haanam temeetek Massoynak rooci raag faxah yan nummah adoyti giclo booxak yaddeereeh, mirocti kee adoytit ceelak xiiniyyi gexso sinni qumri raagah doorittaah, gubaay daga networki axaw kee maqna sinniQadaopaganda yemeexege marih fayxih gexseenik massoynak Qumri raag miyana.

Tohuuk ugutak kulli adoyti issi fayxiik daga massoyna tabsaanamal yaaminem dubuk hinnay nummak yan gital rooci fanah faxximta giclo abaama.

Kulli taqbik daga raqtam massoynak adda saffoysaanah adda-gicloh gita fakaanama

Away Qembisaanah iyyan kusaq kaadu baxsa le ximmooma rakiibo abaama

Naharaak cubbusaanam faxximtam A massoyna xissimte uddurih Aydaadi mannal sugeeh, xissimteek geera Kah xissimte Qalaamah Abnisso mannal sugteeh Qasritte milaagul isinni tabsaanam kee milaagu yakkuqe miraaciini gubaay, daga maca ceelaamaay,

Adda siiratih giclo kee Qadliino macaddol tanim kaxxa kusaq faxxaama

Away edde nan qasrih addat agat caddol tambulle milaagu baaxoh caddol elle kusaaqisen gurral kusaaqisak faxe caddol ummattak radda xongolo burte kal migaq kah abe kal hangit culsa kusaaqay kulli dagarih garil oggol le yakkem faxximta

Massoynak Adda-reformih nahar acayuk gubaay daga Adda-saffossaamah naharsi hangi acayuk yemeexege marih fayxi hinnay A massoynah sarrimaane diggoosa gurral gexsaanama.

Toh aboonuh cakki gital kusaaqisaanama

Massoynak siirat kusaq kaadu gubaak dagah tawqem faxximta Addal suge taqbi taaxigem gubal yan adoyta kinniimih sabbatah

Kulliimik Afal taakumem sugte gexsoh addat taqbi sugeemil sittin gey abaanama Taqbi sugem nagay Aamine kalah taqabik korsitaanam xiqte massoyna matanaamih sabbatah,

Kusaaqak Asas yoomeeh mablooli kulli caddol Qaduk arcibisam xiqe week xaluh baaham maliiy, cubbi faxxam kusaq ximmooma

Kulliimik daga raqtam Soolisen Qarih sarrimaaneh Nahar yaceenimi Qari yamqe uddur Qaraafal tanim missowtam xiqtaamih sabbatah

Gadda geya